1 listopada – Dzień Wszystkich Świętych

Gdy jedni się smucą, inni bawią i radują.

To święto o charakterze religijnym, głównie katolickim. Obchodzą je również inne wyznania a także osoby nie wyznające żadnej religii, czyli ateiści. Stąd Dzień Zmarłych – jak potocznie nazywany jest Dzień Wszystkich Świętych, stał się świętem powszechnym. Halloween2Tego dnia, spotykamy się na cmentarzach, by pochylić głowy nad mogiłami naszych bliskich. Zapalamy znicze i ozdabiamy groby kwiatami. Modlitwą a niewierzący chwilą zadumy – wszyscy czcimy przodków i wspominamy ich za życia. W ten sposób, oddajemy również szacunek tym, którzy odeszli. I tak od pokoleń a dokładnie od 731 roku, kiedy papież Grzegorz III przeniósł obchody na 1 listopada.

Wcześniej Dzień Wszystkich Świętych obchodzono 13 maja a tradycja tego święta sięga początków chrześcijaństwa, kiedy oddawano cześć męczennikom. Na świecie, tradycja związana ze świętem zmarłych, obchodzona jest różnie i nie zawsze 1 listopada. Nie wszędzie też, kojarzona jest ze smutkiem i zadumą. W Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Wielkiej Brytanii i Irlandii, 31 października obchodzone jest Halloween – święto, które obecnie ma charakter dość radosny.

Pierwowzorem Halloween był celtycki obyczaj All Hallows’ Eve (Wieczór Wszystkich Świętych), według którego, w wieczór 31 października palono ogniska dla dusz zmarłych i modlono się za nich. W XIX wieku celtycki obyczaj przywędrował wraz z irlandzkimi emigrantami do Ameryki i tam przyjęto nazwę Halloween. Najbardziej rozpoznawalnym symbolem jest wydrążona dynia w formie czaszki, ze światełkiem w środku, które oznacza błędne ogniki uważane za dusze zmarłych. Obowiązkowo dynie wystawiane są przed dom na całą noc.

Halloween

 

W święto Halloween, dzieci przebrane za demony, wampiry, czarownice i wróżki, chodzą od domu do domu z zawołaniem “trick or treat” (w wolnym znaczeniu: cukierek albo psikus). Wtedy, domownicy obdarowują dzieci ciastkami, cukierkami, owocami i orzechami. Dorośli świętują ten wieczór, organizując bale przebierańców i przyjęcia, podczas których czynione są różne obrzędy okultystyczne, np. wywoływanie duchów, czy lanie wosku.

Halloween1

W Ameryce centralnej i Meksyku, nie ma Halloween. Dzień Zmarłych obchodzony jest po hiszpańsku i nazywa się Día de los Muertos. W przeciwieństwie do naszej tradycji, 31 października, urządza się tam radosne zabawy i biesiady dla wszystkich członków rodziny, w tym żywych i zmarłych. Według tradycji, tego dnia dusze zmarłych są razem z żyjącymi członkami rodzin i wspólnie świętują. 11 listopada, rodziny udają się na cmentarze, zdobią groby kwiatami i wieńcami z liści palm. To okazja do ponownego kontaktu ze zmarłymi, poprzez rozmowy z nimi i śpiewanie ich ulubionych piosenek. Wieczorem zapalane są znicze, które mają oświetlać drogę powrotną duszom zmarłych.

W Japonii pamięć o tych, którzy odeszli czci się od 13 do 15 sierpnia podczas święta Bon. Jest ono obchodzone dla uczczenia duchów zmarłych, które przybywają do swoich rodzin, witane latarniami (mukaebi, czyli ognie powitalne), zapalanymi u progów domów. W świątyniach oraz na ulicach miast, odbywają się również rytualne tańce zwane Bon-Odori. Święto Bon wywodzi się z Indii, gdzie według legendy, jeden z uczniów Buddy – Maudgalyayana, ujrzał pewnego razu swoją zmarłą matkę. Z Indii tradycja ta trafiła do Chin a w VII wieku do Japonii. W Europie również występują różnice w tradycjach czczenia pamięci o zmarłych.

grobyWe Francji Wszystkich Świętych nazywa się La Toussaint. Francuzi odmiennie od nas nie palą zniczy na grobach. Rodziny zmarłych, ozdabiają je kwiatami, zwłaszcza chryzantemami, które symbolizują święto zmarłych. 1 listopada, do grobu charyzmatycznej gwiazdy rocka – Jima Morrisona, który jest pochowany na słynnym paryskim cmentarzu Pere-Lachaise, przybywają liczne pielgrzymki. Na tym cmentarzu spoczywa również Fryderyk Chopin, którego grób nawiedzany jest zwłaszcza przez Polaków mieszkających we Francji.

We Włoszech, podobnie jak w Polsce, na grobach składa się kwiaty i pali się znicze. Na cmentarz we Florencji, przybywają pielgrzymki, by odwiedzić grób światowej sławy pisarki i dziennikarki Oriany Fallaci. W Modenie, miłośnicy opery oddają hołd Luciano Pavarottiemu a na cmentarz w Ferrarze, przybywają wielbiciele kina, by nawiedzić grób Michelangelo Antonioniego.

Halloween6

 

W Hiszpanii jest zwyczaj kremowania zwłok, a urny z prochami przechowywane są w wielopiętrowych grobowcach, na których wnęki, zamknięte są tablicami z nazwiskami zmarłych. W okolicy Walencji, zachował się zwyczaj palenia świec w domach, aby dusze zmarłych odnalazły drogę do domu.

W Niemczech, protestancka część społeczeństwa, czci zmarłych podczas Totensonntag, odbywającego się w ostatnią niedzielę protestanckiego roku kościelnego. Święto zapoczątkował król Fryderyk Wilhelm III w 1816 roku, dla pamięci poległych w wojnie napoleońskiej. Holendrzy obchodzą 4 maja „upamiętnienie zmarłych” i nie jest to święto o charakterze religijnym. Składają jedynie kwiaty i wieńce na grobach i pomnikach.

Na Ukrainie, mieszkańcy zachodnich regionów kraju, odwiedzają 1 listopada groby bliskich. Zapalają znicze i modlą się za dusze zmarłych. Mieszkańcy Lwowa zbierają się przy bramie głównej Cmentarza Łyczakowskiego.

groby5

 

W prawosławnej Bułgarii, nie obchodzi się dnia Wszystkich Świętych. 3 listopada przypadają tam Zaduszki Archanielskie. Tego dnia, czci się pamięć żołnierzy poległych za ojczyznę. Na cmentarzach wojskowych i przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Sofii, podczas oficjalnych uroczystości, składane są wieńce. Bułgarzy odwiedzają również mogiły swoich bliskich, zapalają świece i wylewają na grób czerwone wino. Na groby przynosi się też gotowaną pszenicę z cynamonem i orzechami, która jest symbolem przyszłego zmartwychwstania. Wino symbolizuje krew Chrystusa a zapalone świece, wiarę.

HALLOWEEN5

 

Podobnie pamięć swoich bliskich czczą Romowie. Na cmentarzu spotykają się całe rodziny ale zachowana jest hierarchia. Do grobu, pierwsi podchodzą mężczyźni, począwszy od najstarszych do najmłodszych. Później kobiety w tej samej kolejności. W romskich rodzinach jest zwyczaj polewania grobu alkoholem. Dorośli członkowie rodzin, wypijają również kieliszek wódki i palą papierosy, które kładą na płytę grobu. Ma to symbolizować dzielenie się ze zmarłym. Starszyzna kladzie na grób również jedzenie – najczęściej chleb i mięso. Później zapalane są znicze, układane kwiaty i zaczyna się biesiada. Taka jest cygańska tradycja.

cmentarz

 

2 listopada w Polsce i nie tylko, obchodzony jest Dzień Zaduszny, w którym katolicy modlą się za wszystkich wiernych, których dusze, według ich wiary, przebywają w czyśćcu. Jest to dzień wspominania zmarłych i modlitwy o wieczne zbawienie.

Marek Omelan

Loading Facebook Comments ...

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

code